KÖY MEVZUATI
HUKUKI YAPI
Köyler, 1924 tarihli, 442 sayili Köy Kanununa göre yönetilmektedir.
Köy sayisi 14.06.2004 tarihi itibariyle 35.181 dir.
Köy gelirleri, Kanunla verilmis görevleri yürütmeye yeterli olmamaktadir. Köylere ait hizmetler büyük oranda il özel idareleri ve Bakanliklarin tasra teskilatlarinca yürütülmektedir.
Köy muhtari, hem köye iliskin hem de Devlete iliskin görevler yapmaktadir.
Mahalleler, ancak belediye teskilati olan yerlerde kurulabilmektedir. Mahalle kurulmasi, belediye meclisinin ve mahalli idare kurulunun kararlari ve valinin onayi ile olmaktadir.
Mahalleler, organlari seçimle isbasina gelseler bile gerçek anlamda bir mahalli idare birimi degildir. Çünkü, tüzel kisilikleri ve bütçeleri yoktur.
KÖY YÖNETIMI
Köy tüzelkisiliginin organlari. Köy dernegi, ihtiyar meclisi ve muhtaridir. Bunlardan muhtar muhtar yürütme organi, ihtiyar meclisi ve köy dernegi danisma ve karar organlaridir.
a-Köy Yönetiminin Görevleri
Köy Kanununda, köyün görevlerini ayrintili bir biçimde belirtilmistir. Bunlar "Istege bagli" ve "zorunlu" olmak üzere iki kümede toplanmistir.
Köyün, saglik, temizlik, yol, su ve okul isleri zorunlu; köye hamam, çamasirlik, Pazar yeri, çarsi yapmak gibi hizmetler köyün istege bagli görevleri arasinda yer almistir.
Aslinda köyle ilgili hizmetlerin çogu ya dogrudan dogruya, yada köyle isbirligi halinde genel yönetim tarafindan yürütülmektedir. Köyle ilgili isler kamu yükümlülügüdür ve yapmayanlar cezalandirilir. Ancak bu hükümler artik büyük ölçüde uygulanamamaktadir.
b-Köy Dernegi
Köy dernegi, köyde bulunan kadin, erkek bütün seçmenlerin olusturdugu bir kuruldur. Köy dernegi ile köylünün dogrudan yönetime katilmasi saglanir. Bu model dogrudan demokrasinin yerel yönetimlerde uygulandigi, ilk uygulamadir.
Köy dernegi, yalniz muhtari ve ihtiyar meclisi üyelerini seçmekle kalmaz bazi yönetsel kararlar da alir . Örnegin istege bagli isler, zorunlu hale köy dernegi karari ile gelir.
c-Ihtiyar Meclisi
Ihtiyar meclisi, belediye encümeni gibi iki tür üyeden olusur. Bunlardan bir kismi "Seçilenler" digeri "Dogal" üyelerdir. Seçilenler bes yil için köy dernegi tarafindan seçilirler. Bu seçimde adayligini koyma yöntemi yoktur. Siyasi partiler de aday gösteremezler. Üye sayisi nüfusu 1000den az olan köylerde 8, fazla olanlarla 12 dir. Bunlarin yarisi asil, yarisi yedektir. Seçimde en çok oyu alanlar arasindan asil ve yedekler saptanir. Seçimler bes yilda bir yapilir.
Köy Ögretmeni, köy imami ihtiyar meclisinin "dogal" üyeleridir. Ihtiyar meclisi haftada en az bir kez toplanir. Ihtiyar Ihtiyar meclisinin görevleri Köy Kanununda gösterilmistir. Buna göre köy ihtiyar heyeti, köy islerini siraya koyar; imece ve salmaya karar verir; Köy muhtarinin harcamalarini denetler; köy bütçesini kabul eder; köylüler arasindaki uyusmazliklari uzlastirma yolu ile gidermeye çalisir; köyün zorunlu islerini yapmayanlara , yada paylarini ödemeyenlere para cezasi verir.
Ihtiyar meclisince alinan bazi kararlar bagli oldugu kaymakam ya da Valinin onayi ile yürürlüge girer.
d-Muhtar
Köy yönetiminin basi muhtardir; köy dernegi tarafindan seçilir. Muhtar seçiminde de siyasi partiler aday gösteremezler. Muhtarlarin görev süresi bes yildir.
Muhtar köy tüzelkisiligini temsil eder. Ihtiyar heyeti ile birlikte köy islerini yürütür Ayni zamanda muhtar, genel yönetimin temsilcisi sifatiyla da yasalari ve hükümet emirlerini halka duyurur, köy içinde dirlik ve düzenligi saglar Genel yönetimle ilgili islerin köyde uygulanmasina yardimci olur.
Daha önceleri köy muhtarlarinin ve köy imamlarinin ücretleri köyce ödenirken daha sonra çikarilan yasalarla bu ücretler genel bütçeden ödenmektedir.
Görevini geregi gibi yapmayan muhtarlar köyün bagli oldugu ilçe idare kurulu karari ile görevden uzaklastirilabilir. Muhtarin köy yararina olmayan kararini vali veya kaymakam bozabilir. Ancak mülki amirler, muhtarlarin yerine karar alamazlar; bozma sebeplerini gerekçesiyle açiklarlar.
e- Köy Yönetimindeki Diger Görevliler
Köy Yönetiminde diger görevliler imam, köykorucusu ve köy katibidir.
KÖY BÜTÇESI VE GELIRLERI
Köy bütçesi, ihtiyar meclisi ile muhtar tarafindan hazirlanarak köyün bagli oldugu mülki idare amiri tarafindan onaylandiktan sonra yürürlüge girer.
Köy gelirleri arasinda imece ve salma önem tasir. Imece köye özgü bir kurumdur. Köyün zorunlu islerinin yapilmasi için, köy halkinin ortaklasa çalismalarina imece denir. Köy Kanunu, imece ile yapilabilecek isler konusunda muhtar ve ihtiyar meclisine genis bir yetki tanimistir. Köy Kanunu,bütün köylüyü imece ile yükümlü kilmaktadir. Kimlerin ne kadar ve ne gibi iste çalisacaklarini ihtiyar meclisi saptar.
Köy gelirlerinden olan salma bir aile vergisidir. Salmanin yükümlüsü, köyde oturanlardir. Köyde oturmamakla beraber köy ile maddi iliskisi olanlar da salma mükellefidir. Köyde oturanlar bireysel olarak degil aile olarak yükümlüdür. Salma, köy ihtiyar meclisi tarafindan salinir. Salma salinirken yükümlünün mali durumu da dikkate alinir. Köyün salma ve imece disinda kalan diger öz kaynaklari, köylere yeter derecede gelir getirecek nitelikte degildir.
KÖY KANUNU
Kanun no : 442
Kabul Tarihi: 18/03/1924
Yayimladigi Resmi Gazete Tarihi: 07/04/1924
Yayimladigi Resmi Gazete Sayisi: 68
BIRINCI FASIL
Madde 1 - Nüfusu iki binden asagi yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi bin arasinda olanlara (kasaba) ve yirmi binden çok nüfusu olanlara (sehir) denir. Nüfusu iki binden asagi olsa dahi belediye teskilati mevcut olan nahiye, kaza ve vilayet merkezleri kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.
Madde 2 - Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalik gibi orta mallari bulunan ve toplu veya daginik evlerde oturan insanlar bag ve bahçe ve tarlalariyle birlikte bir köy teskil ederler.
Madde 3 - Bu kanunun hükmü baslar baslamaz her köyün siniri ihtiyar meclisi tarafindan bir kagida yazilir. Sinir için komsu köyler ile aralarinda uzlasamadiklari yerler varsa bu da gösterilir ve yazilan sinir kagidi ihtiyar meclisince mühürlenerek nahiye müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sinir kagidini kaza veya vilayete gönderir. Oralarda idare meclisince sinir kagidi tetkik ve tasdik olunduktan sonra tasdikli bir örnegi tekrar köy ihtiyar meclisine verilmek üzere nahiye müdürüne yollandigi gibi asil sinir kagidi da tasdikli olarak tapu idaresine verilir. Iki köy arasinda uzlasilamiyan sinirlar için idare meclisleri tahkikat ve tetkikat yaparak siniri besinci maddeye göre çizip her iki köye de tasdikli birer örnegini gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün köylerin tasdikli sinir kagitlari tapuca bir deftere yazilip defterin alti idare meclisine tasdik ettirilir. Ayrica bu tasdikli defterin bir suretide tapuca çikarilip idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sinirlarina ait islerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler esastir.
Madde 4 - Bir köyün siniri asagida tarif edildigi sekilde çizilir.
1 - Eskiden beri bir köyün sayilan bütün tarla, bag bahçe, çayir, zeytinlik palamutluk, baltalik ve ortaklar sinir içinde kalmali.
2 - Daglik ve ormanlik havalide ötede beride daginik olan evler, tarlalar, meralar parça parça en yakin köye bagli sayilmakla beraber bunlar sinir haricinde birakilmali yalniz her birinin adi sinir kagidinin altinda yazilmali.
3 - Sinir mümkün oldugu kadar kolay anlasilacak surette dereler, tepeler, yollar veya diger degismiyen isaretli yerlerden geçmeli ve bu dere, tepe ve yollarin veya isaretli yerlerin köylüce adlari ne ise behemehal sinirda sirasiyle yazilmali.
4 - Eger bir köyün sinirini derelerden, tepelerden, yollardan veya diger degismiyen isaretli yerlerden geçirmek kabil olmazsa o halde sinir mümkün oldugu kadar düz yapilmali ve büyük taslar dikilerek sinir gösterilmeli.
5 - Bir köy ahalisinden bazi kimselerin baska bir köy arazisi içinde kalan daginik tarla, bag, bahçe gibi yerleri sahibinin bulundugu köyün sinirinda degil öteki köyün sinirinda gösterilmeli.
6 - Bir köyün siniri mutlaka diger köyün siniriyle birlesmek lazim gelmez.
Iki köyün sinirlari arasinda eskidenberi hiçbir köyün mali sayilmiyan bos arazi, daglar, ormanlar, yaylaklar varsa bunlar gene sinirin disinda birakilmali.
7 - Bir köyün mali olan yaylalarin o köy ihtiyar meclisi tarafindan ayrica siniri çizilmekle beraber bu sinir kagidi asil köyün sinir kagidi ile birlestirilmeli.
Madde 5 - Iki köy arasinda nizali sinirlarin çizilmesi için Hükümetin emriyle iki köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak isin kendi aralarinda düzeltilmesi için çalisilir. Gene uzlasamadiklari halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat yaparak alti ay içinde dogrudan dogruya siniri çizer ve bu kati olur. Bes sene müddetle degistirilemez.
Bir köy siniri; bu kanun mucibince çizildikten bes sene sonra hasil olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sinirin büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir. Sayet bu sinirin büyütülmesi veya küçültülmesi baska bir köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sinir tashih olunur ve tasdikli deftere yazilir.
Sinirin büyültülmesi veya küçültülmesi baska bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fikrasina göre mesele halledilir.
Madde 6 - (Degisik madde: 25/02/1998 - 4342/34 md.)
Birkaç köy arasinda müsterek olan sivat, sulak, pinar ve baltalik gibi yerler eger bir köy siniri içinde kaliyorsa o köyün mali olmakla beraber diger köyler de eskisi gibi istifade ederler.
Bu gibi müsterek yerler bir köy siniri içinde kalmiyorsa buralardan istifade eden köylerin müstereken mali olup her köyün sinir kagidinda bu haklari yazilir ve müstereken koruyup eskisi gibi istifade ederler.
Madde 7 - Köy bir yerden bir yere götürülebilen veya götürülemiyen mallara sahip olan ve isbu kanun ile kendisine verilen isleri yapan basli basina bir varliktir. Buna (sahsi manevi) denir.
Madde 8 - Köyün orta mali kanun karsisinda Devlet mali gibi korunur. Bu türlü mallara el uzatanlar Devlet malina el uzatanlar gibi ceza görürler.
Madde 9 - Isbu kanun ile köye verilen isleri görmek (Köy muhtarinin) ve (Ihtiyar meclisinin) vazifesidir.
Madde 10 - Muhtar, köyün basidir. Isbu kanuna göre köy islerinde söz söylemek, emir vermek ve emrini yaptirmak muhtarin hakkidir.
Muhtar Devletin memurudur. Devlet islerinde vazifesini (36) nci maddeye göre yapar.
Madde 11 - Köy muhtarinin ve yapacagi iste köy muhtariyle birlik olanlara köy islerinde fenaliklari anlasilirsa Devlet memuru gibi muhakeme edilirler ve ceza görürler .
IKINCI FASIL: KÖY ISLERI
Madde 12 - Köye ait isler ikiye ayrilir:
1 - Mecburi olan isler;
2 - Köylünün istegine bagli olan isler.
Köylü mecburi olan isleri görmezse ceza görür. Istegine bagli olan islerde ceza yoktur. Ancak köylünün istegine bagli bu gibi islerde köy derneginin yarisindan çogu hükmederler ve vilayete bagli olan yerlerde vali ve kazaya bagli olan köylerde kaymakamin rizasini alirlarsa o is bütün köylü için mecburi olur. Ve yapmiyan ceza görür.
Madde 13 - Köylünün mecburi isleri sunlardir:
1 - Sitma, sivrisinek tarafindan asilandigi ve sivrisinek de su birikintilerinde barindigi ve üredigi için her seyden evvel köy siniri dahilindeki su birikintilerini kurutmak;
2 - Köye kapali yoldan içilecek su getirmek ve çesme yapmak, köyün içtigi su kapali geliyorsa yolunda delik desik birakmamak ve mezarliktan veya süprüntülük ve gübrelikten geçiyorsa yolunu degistirmek;
3 - Köylerdeki kuyu agizlarina bir arsin yüksekliginde bilezik ve etrafini iki metre eninde harçli döseme ile çevirmek;
4 - Evlerde odalarla ahirlari bir duvarla birbirinden ayirmak;
5 - Köyün her evinde üstü kapali ve kuyulu veya lagimli bir hala yapmak ve köyün münasip bir yerinde herkes için kuyusu kapali veya lagimli bir (hala) yapmak;
6 - Evlerden dökülecek pis sularin kuyu, çesme, pinar sularina karismiyarak ayrica akip gitmesi için üstü kapali akinti yapmak;
7 - Köyde evlerin etrafini ve köyün sokaklarini temiz tutmak, her ev kendi önünü süpürmek;
8 - Çesme, kuyu ve pinar baslarinda gübre, süprüntü bulundurmayip daima temiz tutmak, ve fazla sular etrafa yayilarak bataklik yapmamasi için akinti yapmak;
9 - Köyün süprüntü ve gübreligini köyden uzakça yol üstü olmiyan sapa ve rüzgaralti yerlerde yapmak ve herkese o gübrelikten ayri yerler gösterilmek;
10 - Her köyün bir basindan öbür basina kadar çaprazlama iki yol yapmak (bu yollar köy meydanindan geçecektir.)
11 - Köyün büyüklügüne göre orta yerinde ve mümkün olamazsa kenarinda bir meydan açmak;
12 - Köy meydaninin bir tarafinda ihtiyar meclisinin toplanip köyün islerini görüsmeleri için bir köy odasi yapmak;
13 - Köy, yol üzerinde ugrak ve konuk ise köy odasi yaninda ocakli ve ahirli bir konuk odasi yapmak;
14 - Köyde bir mescit yapmak (yeniden yapilacak ise köy meydaninin bir tarafina yapilacaktir.)
15 - Köyde maarif idarelerinin verecegi örnege göre bir mektep yapmak (yeniden yapilacak ise köyün en havadar bir tarafina yapilacak ve mektebin herhalde bir bahçesi bulunacaktir.);
16 - Köy yollarinin ve meydaninin etrafina ve köyün içinde ve etrafindaki su kenarlarina ve mezarliklara ve mezarlik ile köy arasina agaç dikmek. (Köylü her sene adam basina en az bir agaç dikecek ve bu agaç tamamen tutup yesilleninciye kadar agaca bakacak va yeni dikilmislere hayvanlarin sürünerek ve kemirerek zarar vermesinin önünü almak için etrafina çali çirpi sarip muhkemce bagliyacaktir.);
17 - Köy korusunu muhafaza etmek;
18 - Köyden Hükümet merkezine veya komsu köylere giden yollarin kendi siniri içindeki kismini yapmak ve onarmak ve yollar üzerindeki küçük hendek ve derelerin üstlerine köprü yapmak ve yol üzerinden gelip gitmege zorluk verecek seyleri kirmak, kaldirmak. (Bir yol üzerindeki islerin köyden köy sinirinin bittigi yere kadar olani o köyündür.);
19 - Köy halkindan askerde bulunanlarin ve bakacagi olmiyan öksüzlerin tarlalarini, bag ve bahçelerini (imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarini kaldirmak;
20 - Köy namina nalbant, bakkal, arabaci dükkanlari yaptirmak;
21 - Köye ortaklama korucu, sigirtmaç, danaci ve çoban tutmak;
22 - Köyde insanlarda salgin ve bulasik bir hastalik çikarsa veya firengili adam görülürse o gün bir adam yolliyarak Hükümete haber vermek. (Bu haber üzerine kazadan memur gelinciye kadar hastanin yanina bakacaklardan baskalarini sokmamak lazimdir.);
23 - Köy hayvanlarinda salgin ve bulasik bir hastalik görülürse o gün bir adam yolliyarak Hükümete haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelinciye kadar hasta olan hayvani digerlerinden ayirmak ve hasta hayvan ile beraber bulunmus olan hayvanlari köyün hasta olmiyan hayvanlari ile karistirmamak;
24 - Köyde su basmasi olursa birleserek selin yolunu degistirmek;
25 - Ekine, mahsule, yemisli, yemissiz agaçlara, baglara, bahçelere zarar veren kuslari, böcekleri, tirtillari öldürmek. (Bunun için hangi türlü kuslarin ve böceklerin hangi zamanlarda ve nasil öldürülmesi lazim geldigi Hükümetten sorulacak ve nasil ögretilirse öyle yapilacaktir.);
26 - Köy halkinin ekilmis ve dikilmis mahsullerini, agaçlarini her türlü zarar ve ziyandan muhafaza etmek;
27 - Mecbur olmadikça yol üzerine halkin kolaylikla gelip geçmesine dokunacak seyler koymamak;
28 - Birdenbire yikilarak altinda adam ve hayvanat kalacak derecede çürümüs veya egilmis duvar veya damlari bir sakatlik çikarmamasi için yiktirmak veya tamir ettirmek;
29 - (Degisik bent: 02/12/1925 - 684/1. md.) (Köy içinde bila zaruretin hayvan kosturmamak).
30 - Muhafazasina mecbur olduklari yirtici ve azgin hayvanlari basi bos salivermemek;
31 - Devlet parasini kiymetinden asagi aldirtmamak;
32 - Bir adamin suda veya baska suretle basina bir felaket gelince onu kurtarmak elinde iken yardim etmek;
33 - Köyde çürümüs ve kokmus meyva vesair sihhate muzir seyler köyden disariya götürülür ve gömülür;
34 - Bir hayvana götüremiyecek kadar yük yüklettirmemek;
35 - Yaylimlara basli basina hayvan salmamak ve ortaklama çayirlari biçmemek;
36 - Bir yeri kazarak baskalarinin hayvan ve davarlarinin düsüp ölmesine ve sakatlanmasina sebep olmasina meydan vermemek;
37 - Ihtiyar meclisleri tarafindan sahitlik için çagrilinca herhalde gelmek ve eger gelmiyecek kadar mazereti varsa bildirmek.
Madde 14 - Yapilmasi köylünün istegine bagli olan seyler sunlardir:
1 - Köyün evlerinde ahirlari odalardan ayri bir yere yapmak;
2 - Ev, ahir, hela duvarlarinin iç ve dislari senede bir defa badanalanmak;
3 - Her köyün bir basindan öbür basina kadar olan yollari tas kaldirim ile dösemek;
4 - Köy mezarliginin köyden ve caddeden uzak bir yerde, sularin geldigi tarafta degil, akip gittigi tarafta olmasina çalismak ve etrafini duvarla çevirerek içersine hayvan girmesinin önünü almak ve mezarliga gübre süprüntü dökmemek, herkes mezarlarina iyi bakmak;
5 - Köyde bir çamasirlik yapmak;
6 - Köyde bir hamam yapmak;
7 - Pazar ve çarsi yerleri yapmak;
8 - Köyün siniri içinde münasip yerlerde ve tepelerde orman yetistirmek;
9 - Köyü, kasaba ve komsu köylere bitistiren yollarin iki kenarina agaç dikmek ve köy siniri içindeki yabani agaçlari asilamak;
10 - Köyde ekilip biçilen ve toplanan mahsulatin veya yapilan esyanin degeriyle satilabilmesi için köy namina alici adam aramak;
11 - Köy tarla ve bahçelerini sulamak için bütün köye ortaklama ark yapmak;
12 - Köye ortaklama her türlü ziraat, pulluk, orak, harman makineleri almak;
13 - Köyde peynir ve yag yapmak için makine almak;
14 - Köye ortaklama degirmen yapmak veya getirtmek;
15 - Köylülerin giydigi esvaplari köyde dokutmaga çalismak;
16 - Köylüden berber yetistirmek;
17 - Köylüden ayakkabici yetistirmek;
18 - Köylüden nalbant, demirci, arabaci, kalayci yetistirmek;
19 - Ekinden çok gelir almak için yapma gübre getirtmek;
20 - Köylünün bilgisini artiracak kitap getirtmek;
21 - Yemeklik ve para ile köy fikarasina ve öksüzlere yardim etmek, kimsesiz çocuklari sünnet ettirmek ve kizlari evlendirmek için yardim etmek ve fukara cenazelerinin kefen vesairesinin tedarikine çalismak;
22 - Kazaen yanan veya yikilan fukara evlerini bütün köy yardimi ile yapmak;
23 - Bütün köy için bankadan para kaldirmak ve tarla, bahçe, çift ve tohum almak isteyenlere vermek ve bu paranin her sene borçlarini topliyarak bankaya yatirmak;
24 - Köyde güres, cirit, nisan talimleri gibi köy oyunlarini yaptirmak;
25 - Kagnilari dört veya iki tekerlekli arabaya çevirmek ve köy parasiyle araba yapacak ve onaracak bir tezgah açtirip köy namina idare etmek;
26 - Her köyde köy sandigindan bir ambar yaptirip bunun bir bölmesine harman zamaninda herkesten köy namina mahsullerine göre birer miktar zahire ödünç alinarak konulmak ve bu zahireyi muhtaç köylülere gene köy namina yemeklik veya tohumluk olarak ödünç vermek ve her sene ambarda artan zahireyi yeni mahsul ile degistirmek;
27 - Her sene köy namina bir veya daha ziyade tarla ektirerek mahsulünü imece yoliyle biçip elde ettikten ve gelecek sene için tohumu ayirdiktan sonra artanini satarak parasini köy sandigina yatirmak;
28 - Köy namina iyi cinsten boga, aygir, teke, koç satin almak;
29 - Köy korusu olmiyan yerlerde koru yetistirmek;
30 - Köyde saglik islerine bakmak üzere bir saglik korucusu bulundurmak, yok ise vilayet veya kaza merkezinde açilacak saglik derslerine adam göndererek yetistirmek suretiyle köyde istihdam etmek;
31 - Hükümet tarafindan saglik islerinde kullanilmak üzere verilecek ilaçlari korumak.
32 - (Ek bent: 12/02/1954 - 6250/1. md.) Köye elektrik tesisati vücuda getirmek.
ÜÇÜNCÜ FASIL: IMECE VE KÖY PARASI
Madde 15 - Köy islerinin bir çogu bütün köylü birleserek imece ile yapilir.
Madde 16 - (Degisik madde: 05/07/1939 - 3664/1 md.)
Köy gelirleri, köy islerini gören köyün aylikli adamlarinin aylik ve yilliklariyle köy sinirlari içinde yapilacak mecburi köy islerine yetmezse:
En yüksek haddi yirmi lirayi asmamak üzere herkesin hal ve vaktine göre köy ihtiyar meclisi karariyle köyde oturanlara ve köyde maddi alakasi bulunanlara salma salinir .
Madde 17 - Köy parasi sunlardir:
1 - Ihtiyar meclisi tarafindan köylüye salinacak para;
2 - Isbu kanuna göre alinacak ceza paralari;
3 - Köy namina yazili emlak ve arazi geliri;
4 - Yoliyle vakfedilen arazi ve emlak geliri;
5 - Avarriz gelirleri (agaç, arazi, emlak, para);
6 - Hediye ve bagislanmis paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);
7 - Köy namina ekilen tarla geliri;
8 - Köy tezgah ve ambar ve dükkanlari geliri;
9 - Mühürlenecek ilmühaberlerden alinacak para, (bu para ihtiyar meclisince yapilip kaymakam veya vali tarafindan tasdik olunan cetvele göre alinir);
10 - Köy siniri içindeki tas, kireç, tugla, kiremit, çorak, kil gibi ocaklardan alinacak para (nisif kutru elliden yüz metreye kadar olanlardan);
11 - Çay ve nehirler üzerindeki kayik ve sallardan alinacak para, (senenin alti ayi isliyenlere mahsustur. Bundan fazla isliyenler vilayet idarelerinindir);
12 - Köy siniri içindeki otlaklardan ve meralardan fazlasinin kira paralari;
13 - Köyde satilmak için kesilen hayvanlardan alinacak para, (zephiye resmi);
14 - Köy siniri içinde satilan hayvanlardan alinacak ihtisap resmi;
15 - Köy siniri içinde sahipsiz agaçlarin ve yemislerin geliri;
16 - Köy siniri içindeki kaplicalar, maden sulari, (simdiye kadar belediye, idarei hususiye, maliye, evkaf ve eshas tarafindan yoliyle elde edilenler hariç);
17 - Geliri yetismiyen köylerde muhtar, imam, katip, korucu, sigirtmaç, danaci gibi köy adamlarinin ayliklari veya senelikleri için salinacak para veya mahsuller.
Madde 18 - Köy namina harcanacak para iki türlüdür. Biri köylünün istegine bagli olmiyan, digeri köylünün istegine bagli olandir.
Madde 19 - (Degisik madde: 02/06/1934 - 2491/2 md.)
Köylünün istegine bagli olmiyarak harcanacak paralar sunlardir :
1 - Köy muhtarinin köy dernegince kesilen aylik veya seneligi,
2 - Varsa katip ayligi,
3 - Köy namina yazili veya vakif emlak ve arazinin vergi ve baska masrafi,
4 - Köyün mecburi islerine lazim olacak paralar,
5 - 12 nci madde mucibince istege bagli iken mecburi yapilan islere lazim olacak paralar,
6 - Köy isine bakacak adamlarin ayligi.
DÖRDÜNCÜ FASIL: KÖY MUHTARININ VE IHTIYAR MECLISI AZALARININ SEÇILME YOLU
Madde 20 - (Degisik madde: 26/10/1933 - 2329/1 md.)
Her köyde bir köy dernegi, bir köy muhtari, bir de ihtiyar meclisi bulunur. Köyde 24 üncü maddeye göre köy muhtarini ve ihtiyar meclisi azalarini seçmege hakki olan kadin ve erkek köylülerin toplanmasina köy dernegi derler. Köy muhtari ve ihtiyar meclisi azalari dogrudan dogruya köy dernegi tarafindan ve köylü kadin ve erkekler arasindan seçilir. Köy muhtari ihtiyar meclisinin basidir.
Madde 21 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 22 - (Mülga madde: 18/01/1984 - 2972/37 md.)
Madde 23 - Köyün imami ile muallimi veya basmuallimi ihtiyar meclisinin her zaman azasidirlar.
Madde 24 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 25 - (Mülga madde: 18/01/1984 - 2972/37 md.)
Madde 26 - (Mülga madde: 17/07/1950 - 5672/3 md.)
Madde 27 - (Mülga madde: 17/07/1950 - 5672/3 md.)
Madde 28 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 29 - (Mülga madde: 17/07/1950 - 5672/3 md.)
Madde 30 - (Degisik madde: 26/10/1983 - 2329/2 md.)
Kari, koca, ana, baba, kiz, ogul, gelin, güvey ve kardeslerin ihtiyar meclisinde aza olarak bir arada bulunmalari yasaktir. Bunlarin seçilmis oldugu görülür ise içlerinden en çok sayi kazanmis olan kadin veya erkek azalikta birakilir. Sayilari beraber olur ise evli olan, ikisi de evli ise yasi büyük olan, yaslari da beraber ise çocugu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de beraber olur ise kur’a çekilerek kur’ada adi önce çikan azaliga alinir.
Madde 31 - (Mülga madde: 07/07/1950 - 5672/3 md.)
Madde 32 - (Mülga madde: 07/07/1950 - 5672/3 md.)
Madde 33 - (Degisik madde: 18/07/1963 - 286/2 md.)
a) Köy muhtarligina ve ihtiyar meclisi üyeligine seçildikten sonra:
1. Kisitli veya kamu hizmetlerinden yasakli olanlar,
2. Izinsiz olarak yabanci Devlet resmi hizmetlerinde bulunanlar,
3. Agir hapis cezasini gerektiren bir suçtan dolayi kesin olarak hüküm giyenler,
4. Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yildan fazla hapis cezasiyle kesin olarak hüküm giyenler,
5. Zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, hirsizlik, dolandiricilik, sahtecilik, inanci kötüye kullanmak, dolanli iflas gibi yüz kizartici suçlardan biri ile kesin olarak hüküm giymis olanlar,
6. Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, Iktisadi Devlet Tesekküllerinin veya bunlara bagli daire ve müesseselerle ortaklarinin ve imtiyazli sirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,
7. Cumhuriyet Senatosu üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi, belediye meclisi üyesi, belediye baskani olanlar,
8. Köy içlerinin mütaahhidi, bu islerle ilgili kimselerin kefili veya ortagi olanlar ve bu cihetlerden köye borçlu bulunanlar,
Muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliginden, il veya ilçe idare kurulunca çikarilirlar.
b) Köy tüzel kisiligi ile davaci ve davali olan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri bu davalarda köy tüzel kisiligini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi köy dernegi seçer.
BESINCI FASIL: MUHTARIN GÖRECEGI ISLER
Madde 34 - Köyün siniri içinde köylüye ait isleri yapmak ve yaptirmak muhtarla onun basinda bulundugu ihtiyar meclisinin vazifesidir.
Madde 35 - Muhtarin görecegi isler ikiye ayrilir:
1 - Devlet isleri;
2 - Köy isleri.
Madde 36 - Muhtarin görecegi Devlet isleri sunlardir:
1 - Hükümet tarafindan bildirilecek kanunlari, nizamlari köy içinde ilan etmek ve halka anlatmak ve kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine verilecek isleri görmek;
2 - Köyün siniri içinde dirlik ve düzenligi korumak (asayisi korumak);
3 - Salgin ve bulasik hastaliklari günü gününe Hükümete haber vermek;
4 - Hekim olmiyanlarin ve üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasini menetmek ve Hükümete haber vermek;
5 - Köylünün çiçek ve bulasik hastaliklar asisi ile asilanip hastaliktan kurtulmasina çalismak;
6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip gitmekte olduklarini anlamak ve bunlar içinde süpheli adamlar veyahut ecnebiler görülürse hemen yakin karakola haber vermek;
7 - Her ay içinde köyde dogan, ölen, nikahlanan ve bosananlarin defterini yapip ertesi ayin onuncu gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus defterini birlikte götürerek vukuati yürüttürmek;
8 - Vergi toplamak için gelen tahsildarlara yol göstermek, yardim etmek ve tahsildarlarin yolsuzlugunu görürse Hükümete haber vermek.
9 - Asker toplamak ve bakaya ve kaçaklari Hükümete haber vermek;
10 - Köy civarinda eskiya görürse Hükümete haber vermek ve elinden gelirse tutturmak;
11 - Köylünün irzina ve canina ve malina el uzatan ve Hükümet kanunlarini dinlemiyen kimseleri köy koruculari ve gönüllü korucularla yakalattirarak Hükümete göndermek;
12 - Köy siniri içinde yangin ve sel olursa köylüleri toplayip söndürmege ve çevirmege çalismak, (orman yanginlarinda sinirdan disari olsa dahi yardima mecburdurlar.);
13 - Mahkemelerden gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri lazim gelenlere bildirerek istenilen isleri yapmak ve mahkeme mubasirine ve jandarmaya vazifesinde kolaylik göstermek;
14 - Ihzar ve tevkif müzekkereleri (bazi adamlarin kanun namina tutulmasini emreden mahkeme kagidi) gösterildikte aranilan kimseleri kagidi getirenlere tutturmak;
15 - Zarar görenlerin sikayeti ve bilip isitenlerin haber vermesi üzerine sorup arastirmak;
16 - Bu kanunda ismi geçen davalari ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü almak.
Madde 37 - Muhtarin görecegi köy isleri sunlardir:
1 - 13 üncü maddede sayilan isleri ihtiyar meclisi ile görüserek yapmak ve yaptirmak;
2 - 14 üncü maddede sayilan islerin yapilabilmesi için köylülere ögüt vermek;
3 - Ihtiyar meclisi ile görüstükten sonra köylüyü ise çagirmak;
4 - Ihtiyar meclisi karari ile köy islerine harcanacak parayi toplamak;
5 - Köy islerine harcanacak parayi topladiktan sonra harcamak için emir vermek;
6 - Bir ay içinde nerelere ve ne kadar para harcamis ise gelecek ay basinda hesabatini ihtiyar meclisine vermek;
7 - Köy islerinde hem davaci, hem hasim olarak mahkemede bulunmak ve isterse mahkemeye diger birini yerine (vekil) göndermektir.
Madde 38 - Köy muhtarina köy islerini gördükleri zaman karsi gelen ve kötü söyliyenler Devlet memuruna karsi koyanlar gibi ceza görürler.
Madde 39 - Muhtar yazilarini köy katibine yazdirir. Köyde katip bulunmazsa bu isi köyün muallimine ve yoksa imamina yaptirir.
Madde 40 - Köy muhtarinin köylü faydasina olmiyan kararlarini kaymakam bozabilir. Fakat, onun yerine kaymakam kendiliginden karar veremez. Karar, gene köylü tarafindan verilir.
Madde 41 - (Degisik madde: 18/07/1963 - 286/2 md.)
Il merkezine bagli köylerde vali, ilçelere bagli köylerde kaymakamlar, muhtarin köy islerini ve kanunlarla verilen diger görevlerini yapmadigini görürlerse muhtara yazili ihtarda bulunurlar. Buna ragmen is görmiyen muhtar, yetkili idare kurulu karariyle görevinden uzaklastirilir.
IHTIYAR MECLISININ GÖRECEGI ISLER[ MADDE 42 ]
Madde 43 - Ihtiyar meclisi köy islerini en ziyade lazim olandan basliyarak bir siraya koyar ve biri yapilip bittikten sonra sirasiyle hepsini köylüye gördürmege çalisir. Evvel yapilmasi lazim gelen saglik, yol, mektep islerinin geri birakildigi haber alinir veya sikayet edilirse köyün bagli oldugu kaymakam veya vali tarafindan gösterilen yolda yapilir.
Madde 44 - Ihtiyar meclisinin görecegi isler sunlardir:
1 - Ihtiyar meclisi köylüye ait isleri konusur ve hangi isleri köylü tarafindan kendileri çalisarak dogrudan dogruya ve hangi islerin para ile veya irgat ile görülebilecegine karar verir. “Köy islerinden köy ahalisinin imece ile çalisarak yapacaklari isi, köylünün çift ve çubugu ile ugrasmadiklari bos zamanlara birakir.”
2 - (Degisik bent: 12/02/1954 - 6250/2 md.) Ihtiyar Meclisi bu Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerinde yazili mecburi ve ihtiyari isleri yapmak için lüzumu halinde köy siniri içindeki gayrimenkulleri deger pahasiyle satin alir. Mal sahibi razi olmazsa köyün bagli bulundugu kaza veya vilayet idare heyeti isi gözden geçirir. Idare heyetinin kararina söz yoktur.
3 - Tarlasi olmiyan veya yetismiyen köylüye köyün siniri içinden boz haliden bir parça ayirip vermek ve tasarrufu malsandigina veya sair dairelere geçmis olan araziyi köy namina satin alip arazisi olmiyanlara vermek ve bedelini taksitle köy sandigina ödetmek mecburidir.
4 - Ihtiyar meclisi köylünün kaçar gün çalisacagini kestirir.
5 - Köy isi için beher köylüye haline göre salinacak paranin ne olacagini keser.
Madde 45 - Paranin harcanmasinda hiçbir fenalik olmamasina ve faydasiz yere para verilmemesine köy muhtari ve ihtiyar meclisi azalari göz kulak olurlar ve paranin harcanmasinda fenalik ve yolsuzluk oldugu Hükümetçe anlasilirsa kaza idare meclisinin hükmü ile Tahsili Emval Kanununa göre köy muhtari ve ihtiyar meclisi azasinin mallari satilarak köylünün parasi ödenir.
Madde 46 - (Degisik madde: 07/07/1950 - 5672/2 md.)
Mecburi isleri gördürmiyen ve toplanmasi istege bagli olmayan paralari toplamayan ve toplattirmayan köy muhtari ve ihtiyar meclisi üyelerine köyün bagli bulundugu idare kurulunca 10 liradan 50 liraya kadar para cezasi hükmolunur. Bu ceza Maliyece Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil ve köy sandigina teslim olunur.
IKI VE DAHA ZIYADE KÖYLERE DÜSEN ISLER [ MADDE 47 ]
Madde 48 - Iki veya daha ziyade köylere düsen isler için köylerin ihtiyar meclisleri kendi aralarinda anlasamazlarsa bunlardan bir tarafin dilemesi üzerine köyün bagli oldugu Hükümet reisi ise karisir ve o köylerin ihtiyar meclislerini topliyarak isi bitirir.
ALTINCI FASIL: IHTIYAR MECLISLERININ GÖRECEGI DAVALAR
Madde 49 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 50 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 51 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 52 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 53 - Ihtiyar meclisleri köylünün iki tarafin uzlasmasiyle bitirilebilen her türlü islerini görürler. (Sulh).
Madde 54 - (Mülga madde: 02/07/1941 - 4081/36 md.)
Madde 55 - (Mülga madde: 02/07/1941 - 4081/36 md.)
Madde 56 - 13 üncü maddede yazilan mecburi isleri yapmiyan köylüden ihtiyar meclisinin karariyle haline göre bir kurustan yüz kurusa kadar ceza alinir. Ceza parasini vermiyenler hakkinda (66) nci maddeye göre muamele yapilir. Cezaya mahküm olan adam o isten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarak alinir.
Ihtiyar meclisince salinan parayi ödemiyenlerden iki kati (66) nci maddeye göre tahsil olunur.
YEDINCI FASIL: DAVALARIN NASIL GÖRÜLECEGI
Madde 57 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 58 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 59 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 60 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 61 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 62 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 63 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 64 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 65 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
Madde 66 - Köyce salinan parayi ve ihtiyar meclisince hükmedilen paralari vermiyenlere yirmi bir gün zarfinda borcunu vermesi için köy muhtari tarafindan haber gönderilir. Yirmi bir günün sonunda borçlu gene borcunu vermezse ihtiyar meclisinin mazbatasi Hükümete gönderilir. Vali veya kaymakam veya nahiye müdürü asagidaki usule göre parayi tahsil ve köy sandigina veya ihtiyar meclisi vasitasiyle alacaklilara teslim eder. Söyle ki:
1 - Borçlu veya cezaliya lazim olandan gayri ev esyasi satilmak suretiyle alinir. Fazla esyasi bulunamazsa veyahut alinan esya borcu ödeyemezse bir yerden diger bir yere götürülebilen diger mallari, bu da yoksa tarla bag ve bahçe gibi bir yerden diger bir yere götürülemiyen mallari satilir. Çift ve çubugu ve çift hayvanati satilamaz.
2 - Ev esyasiyle bir yerden diger bir yere naklonulabilen her nevi esya haczi gününden basliyarak üç gün içinde ihtiyar meclisinin gözü önünde ve kasabada belediye vasitasiyle sattirilir. Yetecek kadari köy sandigina veya alacakliya ve üst tarafi mal sahibine verilir. Üç gün içinde borcunu verenlerin mali geri verilir.
3 - Oturdugu ev ile geçimi için lazim olan tarla, bag, bahçenin ve dört senelik mahsulü veya kirasi borca yetisen ve bir yerden diger yere götürülemiyen mallarin satilmasi yasaktir.
4 - Haczolunan ve bir yerden diger yere götürülemiyen mallar yirmi gün müddetle müzayedeye çikarilir. Bu müddet bittikte sürülen peyler kafi görülürse on gün müddetle askiya alinir ve on gün bitince herkaç kurusa çikmis ise Hükümetçe talibine ihale olunur.
5 - Satilan seylere köy ihtiyar meclisi azalari dogrudan dogruya kendileri veya baskalari vasitasiyle pey süremezler ve satin alamazlar.
Madde 67 - (Mülga madde: 18/07/1963 - 286/3 md.)
SEKIZINCI FASIL: KÖY KORUCULARI VE GÖRECEGI ISLER
Madde 68 - Köy siniri içinde herkesin irzini, canini ve malini korumak için köy koruculari bulundurulur.
Madde 69 - Her köyde en asagi bir korucu bulunur. Nüfusu binden yukari köylerde her bes yüz kisiye bir korucu daha tutulur.
Madde 70 - Korucular ihtiyar meclisi tarafindan tutulur ve köy muhtarinin verecegi haber üzerine kaymakamin buyurultusu ile ise baslar.
Madde 71 - (Degisik madde: 12/05/1928 - 1256/1 md.)
Korucularin 22 yasindan küçük ve altmis yasindan büyük olmamasi ve bir cürüm ile cezalandirilmamis ve iyi huylu taninmis bulunmasi ve herkesle kavga çikarmak, serhosluk gibi huysuzluklari olmamasi sarttir.
Madde 72 - Korucular köy muhtarinin emri altindadir. Resmi islerde onun her emrini tutmaga mecburdur.
Madde 73 - Korucular silahlidirlar. Kendilerine karsi gelenler jandarmaya karsi gelmis gibi ceza görürler.
Madde 74 - Köy muhtari ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarinda çapulcular ve eskiya türemis ise yagmadan köy halkini korumak için köylünün eli silah tutanlarindan lüzumu kadarini gönüllü korucu ayirarak bunlarin isimlerini bir kagida yazip kaymakama götürür. Kaymakamin müsaadesi olursa bu gönüllü korucular asil korucularla beraber yagmacilara ve eskiyaya karsi köy ve köylüyü korurlar.
(Ek fikra: 26/03/1985 - 3175/1 md.; Degisik fikra: 07/02/1990 - 3612/2 md.) Bakanlar Kurulunca tespit edilecek illerde; olaganüstü hal ilanini gerektiren sebeplere ve siddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çikmasi veya ne sebeple olursa olsun köylünün canina ve malina tecavüz hareketlerinin artmasi hallerinde de, Valinin teklifi ve Içisleri Bakanliginin onayi ile yeteri kadar “geçici köy korucusu” görevlendirilebilir. Bu sekilde görevlendirilen geçici köy korucularina görevleri süresince ödenecek ücret ile hizmetin bitiminde verilecek tazminat miktari ve giyim bedelleri Içisleri ile Maliye ve Gümrük Bakanliklarinca müstereken tespit edilir ve Maliye ve Gümrük Bakanligi bütçesinin ilgili transfer harcamalari bölümünden Içisleri Bakanligi bütçesine aktarilacak ödenekten bu Bakanlikça karsilanir.
(Ek fikra: 26/03/1985 - 3175/1 md.) Köy Koruculari ve Geçici Köy Korucularinin görevde bulunduklari süre içinde yaralanmalari, sakatlanmalari veya ölümleri halinde “2330 sayili Nakdi Tazminat ve Aylik Baglanmasi Hakkinda Kanun” hükümleri uygulanir.
Madde 75 - Koruculara verilecek silahlar ve cephaneler Hükümet tarafindan ihtiyar meclisine mazbata mukabilinde demirbas olarak verilir.
Madde 76 - Korucular kendilerine verilen resmi silah ve cephaneleri ancak kendileri kullanirlar. Baskalarina emanet veremezler.
Madde 77 - Korucular asagidaki hallerde silah kullanabilirler:
1 - Vazifesini yaparken kendisine saldiran ve hayatini tehlikeye koyan kimselere karsi hayatini korumak için mecburi olursa;
2 - Vazifesini yaparken ahaliden bir kimsenin can veya irz tehlikesi altinda kaldigini görür ve onu kurtarmak için baska bir çare bulamaz da bunalirsa;
3 - Cürmü meshutta (yani yapilirken veyahut yapildiktan sonra henüz izi meydanda iken) bir cinayetin failini yahut maznun bir sahsi yakalamak istedigi halde o kimse silahla karsi korsa;
4 - Tutulan bir cani kaçar ve “dur” emrini dinlemez ve onu tekrar yakalamak için silah kullanmaktan baska çare bulunmazsa;
5 - Eskiya takibi sirasinda yatak olan yerlerden süpheli bir adam çikar ve korucunun “dur” emrine itaat etmeyip kaçarsa.
Yukarda sayilan ahvalden maada korucu silahini kullandigindan dolayi ceza görür. Korucu silah kullanmaga mecbur oldugu zaman bile mümkün mertebe öldürmeksizin yaraliyarak tutmaga dikkat eder.
Madde 78 - (Degisik madde: 22/09/1941 - 4114/1 md.)
1 - (Degisik bent: 04/07/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 07/02/1990 - 3612/3 md.) Korucularin kiyafetleri ve silahlarinin sekli Içisleri Bakanliginca tayin olunur.
2 - Korucu elbiselerinin parasi köy gelirinden senede bir defa verilir. Iki senede bir de gocuk veya kepenek verilir.
3 - Korucular, ellerine verilen koruculuk cüzdanini daima üzerinde bulundurur ve korucusu oldugu köyün adi kalin yazi ve vilayet ve kaza adlari ince yazi ile yazilmis olmak üzere gösterilen örnege göre pirinçten bir levhayi gögüslerinin sol tarafina daima asmaga mecburdurlar.
4 - Korucularin tasiyacaklari silahlarin cinsi harb silahlarindandir.
Madde 79 - Ölen veya koruculugu birakan veyahut çikarilan korucularin silah, fisek, tezkere ve levhalari ve gocuk veya kepenegi, yerlerine geleceklere verilmek üzere köy muhtari tarafindan alinip saklanir.
Madde 80 - Vazifesinde kayitsizligi ve tenbelligi ve asagida sayilan yasak isleri yapan korucular, ihtiyar meclisi tarafindan ilk defasinda tekdir, ikincisinde tevbih olunur ve her iki ceza da tezkerelerine isaret edilir. Üçüncü defasinda isten çikarilir.
Madde 81 - Koruculara yasak olan isler sunlardir:
1 - Koruculuktan baska is yapmak: mesela dükkan, kahvehane, han açip isletmek veya bunlara ortaklik etmek;
2 - Köylüden herhangi birinin veya kendi hizmetinde bulunmak için izinsiz vazifesini terketmek;
3 - Korudugu bag ve bahçe ve ekinlerden fuzili faydalanmak;
4 - Kendi hayvanlarini otlatmak ve köye çobanlik etmek;
5 - Levha, elbise ve silah ve cüzdanini üzerinde tasimamak veya degistirmek.
Madde 82 - Silahini ve cephanesini kayitsizligi yüzünden kaybeden veya istegiyle aharin eline geçmesine sebep olan korucu hemen çikarilarak hakkinda ayrica ceza yapilmak üzere Hükümete haber verilir ve silah ve cephane parasi ödettirilir.
DOKUZUNCU FASIL: KÖY IMAMLARI
Madde 83 - Köy imamlari köy derneginin intihabi ve müftünün buyurultusiyle tayin olunurlar. Bu kanunun nesri tarihinde mevcut olan imamlar yeniden buyrultu almaga mecburdurlar.
Madde 84 - Imam olacaklar yirmi dördüncü maddeye göre (ikinci fikrasindan baska) lazim gelen sifatlari haiz olmakla beraber ilmihal, amalierbaa ve kafi derecede Türkiye cografyasi ve Türk ve Islam tarihini ve saglik islerini bilmek ve okunakli yazi yazmak lazimdir.
Madde 85 - Köy imamlarina köyce simdiye kadar ne veriliyorsa gene o verilecektir. Ancak verilen seyler, ihtiyar meclisi vasitasiyle toplanir ve verilir.
Madde 86 - Bir köyde birden fazla imam bulunursa ihtiyar meclisinde aza olarak bulunacak imami kaymakam seçer.
ONUNCU FASIL: MÜTEFERRIK MADDELER
Madde 87 - (Mülga madde: 03/07/2003 - 4916 S.K./38. md.)
Madde 88 - Ecnebi tebaasi köylerde ikamet etmek için Dahiliye Vekaletinden resmi tezkere alacaklardir. Bu tezkerelerin verilip verilmemesi ve ikamet müddetlerinin azaltilip çogaltilmasi Dahiliye Vekaletine aittir.
Madde 89 - Isbu Köy Kanunu kadin ve erkek nüfusu yüz elliden yukari olan köyler içindir. Nüfusu yüz elliden asagi olan köyler bu kanuna göre köy ahalisinden seçim hakki olanlarin yarisindan çogunun istemesiyle etrafindaki bir saat ve ondan asagi olan köylerden birine baglanirlar veyahut vali veya kaymakam bu kanunun hangi maddeleri yapilacagini ayrica emreder. Bu kabil köyler hiçbir köye baglanmaz ve vali veya kaymakam da hiçbir emir vermezse eski göreneklerine göre islerini yaparlar.
Madde 90 - Yüz elli nüfustan asagi birkaç köy bir arada bulunursa her köydeki seçim hakki onlarin yarisindan çogunun istegiyle birleserek bu kanuna göre bir köy olurlar.
Madde 91 - Isbu kanunun bir tanesini köy odasinda diger bir tanesini de köyün cami veyahut mektebinde bulundurmayan köy muhtari kaymakamin emriyle köy sandigina bes lira ceza parasi verir.
Madde 92 - Isbu kanundaki cezayinakdiler köy sandiginin varidatidir.
Madde 93 - Köy mühürleri bu kanuna merbut numune veçhile bir çesitle vilayetlerce yaptirilip gönderilir. Köy mühürü bir kutu içinde bulundurulur ve üzeri ihtiyar meclisinin en az iki azasi tarafindan mühürlenir ve ihtiyar meclisi önünde açilir.
Madde 94 - Isbu Köy Kanunu köy mekteplerinde çocuklara belletilir.
Madde 95 - Isbu kanuna muhalif ve köylere ait bütün kanunlar, nizamlar ve maddeler kaldirilmistir.
Ek Madde 1 -
Salma köyde oturanlar için hane basina tevzi edilir. Bir hanede oturanlarin kendilerine ait gelirleri oldugu takdirde bunlar dahi ayri hane sahibi sayilirlar. Salma tevzi edilirken her hanenin tediye kudreti esas olarak
gözönünde tutulur.
Köy haricinde oturup da köyde maddi alakasi bulunanlarin vergi miktari, o köydeki alaka ve istifadelerinin derecesi nisbetiyle ölçülür ve ona göre tayin olunur.
Ek Madde 2 -
Köyün aylikli adamlarinin ücretleriyle mecburi islerden baska hiç bir is için ve hiç bir nam ve maksatla salma salinamaz. Bu suretle toplanan paralar bu islerden maada hiç bir yere ve hizmete tahsis olunamaz.
Ek Madde 3 -
Köy Ihtiyar meclisi salinacak salmanin nisbet, cins ve miktarini Ikincikanun ayi içinde tayin ve tevzi cetvellerini tanzim ederek on bes gün müddetle umumun görebilecegi yerlere asmak suretiyle ilan ve hariçte
bulunanlara teblig eder. Salinan salmalarda kanun hükümlerine uygunsuzluk veya nisbetsizlik oldugunu iddia edenler ilan veya teblig müddetinin hitamindan itibaren on gün içinde itirazlarini köy muhtarina
söylerler
veya yazi ile bildirirler ve müracaatlarini tutulacak deftere yazdirarak bir ilmühaber alirlar.
Köy ihtiyar meclisi bir hafta içinde itirazlara bakarak kararini vermege ve itiraz edenlere bildirmege mecburdur. Bu kararlar aleyhine teblig tarihinden itibaren on bes gün içinde merkez kazasinda valiye, diger
kazalarda kaymakamlara müracaat edilebilir. Bunlarin verecekleri kararlar kat’i olup aleyhine Devlet Surasina müracaat edilemez.
Ek Madde 4 -
Salma kararlarinin köy karar defterine geçirilmesi ve tadilatinin isaret olunmasi mecburidir.
Ek Madde 5 -
Salma mükellefiyetini aynen veya nakden ifa edemiyenler bedenen çalistirilabilirler.
Ek Madde 6 - (Ek madde: 18/07/1963 - 286/1 md.)
Seçim tutanaklarinin verilmesi ilçe seçim kurullarina aittir. Bu kurullar, muhtarliga ve ihtiyar meclisi asil ve yedek üyeliklerini kazananlarin tutanaklarini geciktirmeksizin verir. Ilçe seçim kurulu baskani köy muhtarligina ve ihtiyar meclisi asil ve yedek üyeligine seçilenleri gösteren tutanagin bir suretini o seçim çevresinde derhal ilan ettirir. Diger bir suretini de bir hafta süre ile ilçe seçim kurulu kapisina astirir.
Muhtarliklari, ihtiyar meclisi asil ve yedek üyeliklerini kazananlarin köyler itibariyle bir listesi ilçe seçim kurullarinca vali veya kaymakamlara verilir.
Ek Madde 7 - (Ek madde: 18/07/1963 - 286/1 md.)
Ilçe seçim kurullarinin kararlarina; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayili Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkindaki Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde, Seçimin iptaline dair kararlarina da 15 gün zarfinda, Il seçim kurullarina itiraz edilebilir.
Il seçim kurullari itirazlari inceliyerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara baglarlar. Il seçim kurullarinca muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinin iptali halinde asagida yazildigi sekilde hareket edilir.
A) Muhtar ve ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmisse eski muhtar ve ihtiyar meclisi yeni seçim yapilincaya kadar görevlerine devam ederler.
B) Sadece muhtar seçimi iptal edilmisse yeni muhtar seçilinceye kadar muhtarlik görevlerini yeni seçilen birinci üye görür. (Muhtarin geçici olarak görevini yapamiyacagi hallerde de görevi, aldiklari oy sirasina göre üyeler tarafindan yürütülür.)
C) Yalniz ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmisse eski meclis yeni seçime kadar görevine devam eder.
Ek Madde 8 -
Devlet Istatistik Enstitüsü Ilçe seçim kurullari tarafindan seçimi takip eden bir ay zarfinda kendisine intikal ettirilecek belgelere dayanarak köyler itibariyle seçmenler sayisini, oy kullananlar sayisini ve muteber
sayilan oy sayisini, seçimi takip eden bir yil içinde yayimlar.
Ara seçimlerinin sonuçlari Devlet Istatistik Enstitüsü tarafindan yayimlanmaz.
Ek Madde 9 -
Köy muhtari, köy ihtiyar meclisinin olumlu kararini aldiktan sonra, köy yerlesme planinin yapilmasini bagli bulundugu mülki amirinden talep edebilir. Köy yerlesme plani, köy yerlesik ve gelisme alanini ihtiva eder.
Ek Madde 10 -
Valilikçe resen veya köy muhtarinin talebi uygun bulundugu takdirde, köy yerlesme planinin yapilmasi için Köy Yerlesme Alani Tespit Komisyonuna gönderilir.
Köy Yerlesme Alani Tespit Komisyonu, Vali Yardimcisi baskanliginda Maliye ve Gümrük, Bayindirlik ve Iskan, Tarim Orman ve Köyisleri Bakanliklari ve Tapu Kadastro Genel Müdürlügü mahalli kuruluslarinin birer
teknik elemani ile köy temsilcisinden olusur. Gerektiginde bu komisyona ilgili diger kuruluslardan da uzman eleman istirak ettirilir.
Komisyon, köyün halihazir ve gelisme durumunu dikkate alarak, konut ve genel ihtiyaçlarina göre köy yerlesme planini düzenler. Bu plan üzerinde Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi, meri Imar Kanunu ve bu
konudaki yönetmelik hükümlerine tabi olmaksizin, parsellerin konumunu belirleyen isleri yapar veya yaptirir. Bu plan valilikçe onaylanarak kesinlestirilir ve yürürlüge girer.
Ek Madde 11 -
Komisyon karari ve köy yerlesme plani köy muhtarligina teblig edilir. Itiraz edilmezse valinin onayi ile kesinlesir. Köy muhtari köy ihtiyar meclisinin kararina dayanarak komisyon kararina karsi en geç 30 gün içinde
valilige itiraz edebilir, itiraz valilikçe 15 gün içinde karara baglanir. Bu karar kesindir.
Kesinlesen kararlar Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi tarafindan uygulanir.
Ek Madde 12 -
Köy yerlesme planinda konut alani ve köy genel ihtiyaçlarina ayrilan yerler, Devletin hüküm ve tasarrufu altinda bulunan mera, yaylak, seyrangah, yol, harman ve panayir yerleri gibi alanlar ve Hazinenin
mülkiyetinde olup kamu hizmetine tahsis edilmemis tasinmaz mallar köy yerlesme planinin onayi ile bu vasiflarini kendiliginden kaybeder ve valiligin talebi üzerine köy tüzelkisiligi adina resen tapuya tescil edilir.
Ek Madde 13 -
Köy tüzelkisiligi adina, köy yerlesme planina göre en çok 2000 m² olmak üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayitli olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi karari ile
rayiç bedel üzerinden satilir.
Satis bedeli pesin veya en çok 5 yilda ve 5 esit taksitle tahsil edilerek, o köyün imar islerinde kullanilmak üzere köy sandigina yatirilir.
Köy ihtiyar meclisince satilan parseller üzerine satis tarihinden itibaren en geç 5 yil içinde bina yapilmasi zorunludur.
Hak sahipleri bu yerleri 10 yil müddetle baskalarina devir ve temlik edemezler.
Ek Madde 14 -
6831 sayili, Orman, 2634 sayili Turizmi Tesvik, 2863 sayili Kültür ve Tabiat Varliklarini Koruma, 1051 sayili Kanunla degisik 7269 sayili Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayisiyla Alinacak Tedbirlerle Yapilacak
Yardimlara Dair ve 2565 sayili Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunlari bu Kanun kapsami disindadir.
Bu Kanunun hükümleri, belediye mücavir alaninda bulunan köyler için, valinin teklifi ve Bayindirlik ve Iskan Bakanliginin onayi ile uygulanir.
Ek Madde 15 -
Komisyonun teskili, çalisma ve karar verme esas ve usulleri, köy tüzelkisiligi adina yapilacak tesciller, köy yerlesme plani düzenleme esas ve usulleri, ihtiyaç sahiplerinde aranan vasiflar, devir yasaklari, tasinmaz
mallarin amaca uygun kullanilma esaslari, rayiç bedel tayini, satis esaslari ve diger hususlar, bir yönetmelikle belirlenir.
Bu yönetmelik, kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren en geç iki ay içinde Tarim Orman ve Köyisleri Bakanligi ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlünce ve ilgili kuruluslarin görüsleri alinarak hazirlanir.
Madde 96 - Isbu kanunun hükümleri nesir ve ilani tarihinden baslar.
Madde 97 - Isbu kanunun hükümlerini yaptirmaga Dahiliye ve Adliye Vekilleri memurdur.
|
